Οι Κοινοτικές Κατευθύνσεις και οι Προτεραιότητες του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης

Οι Κοινοτικές Κατευθύνσεις για τη Δημόσια Υγεία στην Ελλάδα

Στο πρόγραμμα δράσης στον τομέα της υγείας, την περίοδο 2007 - 2013, προτείνονται για την Ελλάδα μια σειρά δράσεων Δημόσιας Υγείας, οι οποίες είναι συναφείς με τη γενική στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Δεδομένου ότι η υλοποίηση του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου προϋποθέτει τη σύγκλιση των δράσεων προς τους γενικούς στόχους και ιις στρατηγικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι αναγκαίο οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ληφθοΰν υπ’ όψη κατά το σχεδίασμά ενός προγράμματος δράσης.


Οι προτάσεις δράσεων στον τομέα της Δημόσιας Υγείας κατανέμονται στους κάτωθι τομείς:

Α. Παρακολούθηση της υγείας

  • Επιδη μιολογι κή παρακολούθηση και έλεγχος των ασθενειών και απειλών για την υγεία του πληθυσμού.
  • Ανάπτυξη και υλοποίηση επιδη μιολογικών ερευνών.

Β. Βελτίωση της αποτελεσματικότητας των υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας

  • Αναδιοργάνωση και ενίσχυση της ικανότητας των φορέων Δημόσιας Υγείας και διασύνδεσή τους σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.
  • Δημιουργία ανεξάρτητης υπηρεσίας με αντικείμενο την έρευνα και αξιολόγηση των υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας.
  • Κατάρτιση, εφαρμογή, αξιολόγηση και αναθεώρηση Σχεδίων Δράσης για την αντιμετώπιση των αναγκών και των απειλών, καθώς και για τη διασφάλιση της λειτουργικής διασύνδεσης των φορέων.

Γ. Προώθηση της διασύνδεσης και συνεργασίας των φορέων Δημόσιας Υγείας

  • Δημιουργία δικτύων για την επιδημιολογική παρακολούθηση και έλεγχο των ασθενειών και απειλών για την υγεία του πληθυσμού.
  • Δημιουργία δικτύων για παρεμβάσεις πρόληψης, αλλά και για τη συντονισμένη ανταπόκριση των φορέων Δημόσιας Υγείας.

Δ. Πολιτικές διασφάλισης της ποιότητας στη Δημόσια Υγεία

  • Ανάπτυξη και εφαρμογή κοινών προτύπων για εργαστήρια και κέντρα αναφοράς, με τελικό σκοπό την εφαρμογή ολοκληρωμένου προγράμματος πιστοποίησης των εργαστηρίων Δημόσιας Υγείας.
  • Στοχευμένες ενέργειες διασφάλισης της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας.

Ε. Ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού

  • Αναβάθμιση δεξιοτήτων εργαζομένων και νεοπροσλαμβανομένων επαγγελματιών του τομέα, σε εξειδικευμένα αντικείμενα.

ΣΤ. Αγωγή και προαγωγή υγείας
Παροχή υποστήριξης για την υλοποίηση προγραμμάτων ενημέρωσης/ ευαισθητοποίησης του κοινού σε θέματα Δημόσιας Υγείας, όπως ενδεικτικά:

  • Στοματική υγεία για παιδιά και εφήβους.
  • Καταπολέμηση της παχυσαρκίας των παιδιών και των νέων μητέρων.
  • Καταπολέμηση του καπνίσματος στις νέες ηλικίες.
  • Καταπολέμηση του αλκοολισμού και των εξαρτησιογόνων ουσιών.

Ζ. Περιβαλλοντική υγεία
Διασύνδεση των υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας με την Τοπική Αυτοδιοίκηση για:

  • Την ολοκληρωμένη αντιμετώπιση των απορριμμάτων.
  • Την προστασία του περιβάλλοντος.
  • Τη διασφάλιση των υγειονομικών συνθηκών των κοινοχρήστων χώρων.

 

Οι Προτεραιότητες του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης στο Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς 2007 - 2013

Το Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς 2007 - 2013 (Ε.Σ.Π.Α.) αποτελεί το σημείο αναφοράς για τον προγραμματισμό των χρηματοδοτήσεων των Ταμείων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ελλάδα, για την περίοδο 2007 - 2013 και αποτελεί τη συνέχεια του Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης για τη Δ' προγραμματική περίοδο.
Το Ε.Σ.Π.Α. εκπονήθηκε στο πλαίσιο της νέας στρατηγικής προσέγγισης για την Πολιτική Συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με την οποία το Ε.Σ.Π.Α. «...εξασφαλίζει ότι η συνδρομή από τα ταμεία συμβαδίζει με τις κοινοτικές στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές για τη συνοχή και προσδιορίζει το σύνδεσμο μεταξύ των κοινοτικών προτεραιοτήτων, αφενός και του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων αφετέρου».
Για τη διαμόρφωση του Ε.Σ.Π.Α. 2007 - 2013 ως εγγράφου προγραμματισμού, αξιοποιήθηκαν προτάσεις, κατευθύνσεις και πολιτικές επιλογές σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, που υπεβλήθησαν στο Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών.
Οι αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου του 2005, με τις οποίες διασφαλίσθηκαν οι πόροι της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Συνοχής για τη χώρα, οι νέοι Κανονισμοί των Ταμείων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και οι Στρατηγικές Κατευθυντήριες Γραμμές για την Πολιτική Συνοχής, αποτέλεσαν το πλαίσιο στο οποίο βασίστηκαν, μεταξύ των άλλων, οι εθνικές αρχές προκειμένου να προσεγγίσουν τις βασικές παραμέτρους του αναπτυξιακού προγραμματισμού και να καταρτίσουν το Ε.Σ.Π.Α.
Επιπλέον, κατά τη διαμόρφωση των βασικών στρατηγικών επιλογών - προτεραιοτήτων, ελήφθησαν υπ’ όψη τα κυριότερα έγγραφα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που αναφέρονται στην αναθεωρημένη Στρατηγική της Λισσαβόνας και στο Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση 2005 - 2008, που συνιστούν τις κεντρικές μακροπρόθεσμες επιλογές για την Ευρωπαϊκή Ένωση, με τις οποίες πρέπει να συγκλίνει και η αναπτυξιακή πολιτική του νέου Ε.Σ.Π.Α.
Παράλληλα, η αναπτυξιακή στρατηγική διαμορφώθηκε και με γνώμονα εθνικές πολιτικές που διατυπώνονται σε στρατηγικά έγγραφα, όπως η Εθνική Έκθεση Στρατηγικής για την Κοινωνική Προστασία και την Κοινωνική Ένταξη 2006 - 2008, η Ψηφιακή Στρατηγική 2006 - 2013, το «Σχέδιο Ανάπτυξης Μεταφορών 2007 - 2013 και εικοσαετίας», το Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας 2007 - 2013 κ.λπ.
Η διάρθρωση του Αναπτυξιακού Προγράμματος του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης για την περίοδο 2007 - 2013, βασίζεται σε τρεις πυλώνες:
Α' πυλώνας: Προστασία της Δημόσιας Υγείας και ανάπτυξη της πρωτοβάθμιας περίθαλψης.
Β' πυλώνας: Βελτίωση της ανταποδοτικότητας του υγειονομικού συστήματος.
Γ' πυλώνας: Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη της Κοινωνικής Αλληλεγγύης.

Ειδικότερα και σύμφωνα με τις κατευθύνσεις του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Σχέδιο Προγράμματος Ανάπτυξης του Τομέα για τη Δ’ Προγραμματική περίοδο 2007 - 2013), οι δράσεις στο τομέα της βελτίωσης και προάσπισης της Δημόσιας Υγείας είναι:

  • Η παρακολούθηση της υγείας του πληθυσμού, καθώς και των παραγόντων που την επηρεάζουν και την επιβαρύνουν.
  • Η επιδημιολογική αξιολόγηση και καταγραφή των σημαντικότερων ασθενειών που εμφανίζονται στον ελληνικό πληθυσμό.
  • Η καταγραφή και βελτίωση του τρόπου ζωής του πληθυσμού, με στόχο την πιο υγιεινή διαβίωση.
  • Η συνεχής ενημέρωση του πληθυσμού για θέματα υγείας και υγιεινής.
  • Ο ανασχεδιασμός, ο συντονισμός και η αξιολόγηση των υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής του πληθυσμού.
  • Η καταγραφή, αξιολόγηση και κάλυψη των βασικών αναγκών υγείας του πληθυσμού.
  • Η παρακολούθηση και ο έλεγχος των μολυσματικών ασθενειών και η παρεμπόδιση εξάπλωσής τους (αν και όπου εμφανιστούν).
  • Ο έλεγχος των φυσικών πόρων, των αποβλήτων, της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, με στόχο την περιβαλλοντική υγεία.
  • Ο αυξημένος υγειονομικός έλεγχος στις πύλες εισόδου της χώρας και στις περιοχές με αυξημένο τουρισμό από το εξωτερικό.
  • Η δημιουργία δικτύου υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας που θα καλύπτει αποτελεσματικά όλα τα ανωτέρω, σε συνεργασία υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας (Εργαστήρια Δημόσιας Υγείας στην περιφέρεια, Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας στη νομαρχία, δημοτικές υπηρεσίες) με τις υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας και τις αντίστοιχες νοσοκομειακές και εξωνοσοκομειακές υπηρεσίες του Ε.Σ.Υ.

Στον τομέα της Δημόσιας Υγείας, οι προβλεπόμενες δράσεις στοχεύουν στο γενικότερο εθνικό στόχο της εξασφάλισης σε μακροχρόνια βάση υψηλού επιπέδου υγείας και της ευεξίας του συνόλου του πληθυσμού της χώρας. Οι μελλοντικές προσπάθειες βελτίωσης και ανάπτυξης του συστήματος Δημόσιας Υγείας θα έχουν ως κεντρικό στόχο μια ολοκληρωμένη εθνική και περιφερειακή στρατηγική Δημόσιας Υγείας, που θα προασπίζει την υγεία του πληθυσμού, θα μειώνει τη θνησιμότητα και τη νοσηρότητα, μέσω κατάλληλων συλλογικών δράσεων.
Για την περίοδο 2007 - 2013, για τον τομέα της υγείας δεν θα υπάρχει διακριτό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα και οι σχετικές δράσεις θα υλοποιηθούν μέσα από τα Τομεακά και Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα.
Η ιδιαιτερότητα αυτή αλλάζει τον τρόπο προσέγγισης του προγραμματισμού στον τομέα της υγείας και ειδικότερα της Δημόσιας Υγείας, διαμορφώνοντας τις ακόλουθες ιδιαίτερες ανάγκες:

  • Η εκπλήρωση των στόχων του προγράμματος δράσης για τη Δημόσια Υγεία πρέπει να γίνει μέσω των άλλων Επιχειρησιακών Προγραμμάτων.
  • Οι δράσεις που θα προβλεφθοΰν για τη Δημόσια Υγεία θα πρέπει να προσαρμοστούν και να ενταχθοΰν στους άξονες δράσεις των υπαρχόντων Τομεακών και Περιφερειακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων.
  • Πρέπει να καθοριστεί ο κανονισμός και οι διαδικασίες μέσω των οποίων οι δράσεις για τη Δημόσια Υγεία θα εντάσσονται στα Τομεακά και Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα.
  • Πρέπει να καθοριστεί και να οργανωθεί ο μηχανισμός συντονισμού και παρακολούθησης της υλοποίησης των δράσεων Δημόσιας Υγείας που εντάσσονται στα διάφορα Επιχειρησιακά Προγράμματα.

Στην τελική διαμόρφωση του Ε.Σ.Π.Α., οι δράσεις για τη Δημόσια Υγεία κατανέμονται σε αρκετά επιχειρησιακά προγράμματα. Ενδεικτικά αναφέρονται τα εξής:

  • Οι δράσεις που σχετίζονται με την ανάπτυξη των δημόσιων υπηρεσιών θα πρέπει να ενταχθοΰν στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη της Διοικητικής Ικανότητας της Δημόσιας Διοίκησης».
  • Οι δράσεις που έχουν σχέση με την ανάπτυξη των υποδομών Δημόσιας Υγείας εντάσσονται στα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα.
  • Οι δράσεις που αφορούν στην περιβαλλοντική υγιεινή εντάσσονται στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη».
  • Ένα μεγάλο μέρος των δράσεων για τη Δημόσια Υγεία και ιδίως αυτές που αποσκοποΰν στην προστασία και προαγωγή της υγείας του πληθυσμού, έχουν περιληφθεί στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού» και συγκεκριμένα στους άξονες προτεραιότητας 5.1 - 5.3.
  • Οι δράσεις που αφορούν στην πληροφορική οργάνωση της Δημόσιας Υγείας εντάσσονται στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ψηφιακή σύγκλιση».